ปัญหาพลาสติกจัดการอย่างไรดี

ในการลดปัญหาขยะพลาสติกนั้น มีการศึกษาของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม (สส.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เมื่อปี 2560 เรื่อง มาตรการที่เกี่ยวข้องในการจัดการถุงพลาสติก โดยเน้นที่ “ถุงพลาสติกหูหิ้ว” ที่ใส่สิ่งของที่จับจ่ายใช้สอยของประชาชน โดยส่วนหนึ่งของการศึกษานี้ได้วิเคราะห์ความเต็มใจจ่าย (willingness to pay) ของประชาชนเพื่อลดการใช้ถุงพลาสติก ด้วยการใช้แบบสอบถามและแบบจำลองทางเศรษฐมิติจำนวน 2,040 ตัวอย่าง และพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เห็นพ้องว่า ประชาชนทุกคนควรมีส่วนในการแบกรับต้นทุนในการจัดการขยะถุงพลาสติก กลุ่มตัวอย่างเสนอแนวทางการนำเงินค่าธรรมเนียมถุงพลาสติกไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ ดังนี้ (ก) เพื่อจัดตั้งกองทุนในการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อม (ร้อยละ 36) (ข) เพื่อนำไปจัดการปัญหาขยะเท่านั้น (ร้อยละ 33) (ค) เพื่อนำไปใช้ในกิจการของประเทศ (ร้อยละ 18) และ (ง) เพื่อนำไปช่วยผู้ที่มีรายได้น้อย (ร้อยละ 13)

โดยเฉลี่ยแล้วผู้ตอบแบบสอบถามยินดีที่จะจ่ายค่าธรรมเนียมประมาณ 1 บาท เพื่อให้ได้ถุงพลาสติกมาใช้ตามปกติ ดังนั้นการกำหนดค่าธรรมเนียมเพื่อกระตุ้นให้ผู้บริโภคลดการใช้ถุงพลาสติก ควรกำหนดให้ค่าธรรมเนียมมีอัตราสูงกว่าค่าเฉลี่ย WTP ดังนั้น การศึกษานี้จึงเสนอให้เน้นการจัดเก็บค่าธรรมเนียมถุงพลาสติก โดยกำหนดเป็นจำนวน 1.5 – 2 เท่าของค่า WTP ดังกล่าว หรือประมาณ 1.5 – 2 บาทต่อถุงพลาสติกหูหิ้ว (ถุงก๊อบแก๊บ) ควรจัดเก็บถุงหูหิ้วทุกขนาดในอัตราเดียวกัน ทั้งนี้เพื่อมิให้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ถุงไปในทางที่ไม่พึงปรารถนา (เช่น หากจัดเก็บค่าธรรมเนียมเฉพาะถุงขนาดใหญ่ ประชาชนอาจจะหันไปใช้ถุงขนาดเล็กแทน เป็นต้น) ควรจะเป็น ณ จุดขายสินค้า (เช่น ร้านสะดวกซื้อ ห้างสรรพสินค้า) ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ซื้อสินค้าที่ใช้ถุงฯ ตระหนักถึง “ต้นทุนทางสังคมและสิ่งแวดล้อม” ของการใช้ถุงพลาสติก

ค่าธรรมเนียมตามตัวอย่างนี้มีค่าใกล้เคียงกับค่าธรรมเนียมการใช้ถุงพลาสติกในต่างประเทศ เช่น ในสหรัฐอเมริกา รัฐชิคาโกกำหนดค่าธรรมเนียมไว้ที่ 7 เซ็นต์ ณ ปี ค.ศ. 2017 (ประมาณ 2.28 บาท ที่อัตราแลกเปลี่ยน 33 THB/USD) หรือ ณ ประเทศอังกฤษที่กำหนดค่าธรรมเนียมไว้ที่ 5 เพนนี ณ ปี ค.ศ. 2017 (ประมาณ 2.18 บาท ที่อัตราแลกเปลี่ยน 43 THB/GBP)

พวกเราพร้อมหรือยังที่จะจ่ายเงินเก็บกวาดขยะพลาสติก โดยร้อยละ 50 ของทุก 2 บาท ที่จ่ายเงินค่าถุงพลาสติก จะนำไปใช้เพื่อการนี้ — สัตว์น้ำจึงจะแยกออกระหว่าง อาหาร กับ พลาสติก

%d bloggers like this: