“โควิด-19” คือตัวอย่างการทดแทนกันของธรรมชาติ

ผู้เชี่ยวชาญจากโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ยืนยันแล้วว่าการระบาดของไวรัสโควิด 19 ไม่ได้ส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมอย่างที่มีการวิพากษ์กัน เนื่องจากเป็นการหยุดการทำกิจกรรมทางเศรษฐกินในระยะสั้น ๆ ทั้งยังกระทบต่อสุขภาพ คุณภาพชีวิตของคนทั้งโลก จึงไม่อาจกล่าวได้ว่าไวรัสชนิดนี้จะทำให้สิ่งแวดล้อมของโลกดีขึ้นได้อย่างแท้จริง

อย่างไรก็ตาม การระบาดอย่างหนักของไวรัสจนทำให้การค้าขาย การเดินทาง การผลิตของอุตสาหกรรมต่างๆ ต้องหยุดชะงักกะทันหัน ส่งผลให้ปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ คุณภาพอากาศในประเทศที่มีการระบาดเริ่มดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ยกตัวอย่างเช่น ประเทศจีนซึ่งเป็นประเทศแรกที่มีการระบาด

ข้อมูลจากกระทรวงนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อมของจีน และข้อมูลดาวเทียมจากองค์การการบินและอวกาศแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา ทั่วประเทศจีน เปิดเผยข้อมูลคุณภาพอากาศที่บันทึกระหว่างเดือนมกราคมถึงมีนาคม 2563 สะท้อนให้เห็นถึงคุณภาพของอากาศที่เพิ่มขึ้น 84.5 เปอร์เซ็นต์ต่อวัน โดยมีคุณภาพอากาศที่ดีใน 337 เมือง

สัญญาณดังกล่าวอาจเป็นตัวอย่างหนึ่งของการ “ทดแทนกัน” ของธรรมชาติ หรือที่นักเศรษฐศาสตร์ใช้เป็นกรอบการวิเคราะห์ที่เรียกว่า “Trade-off Analysis”

Pushpam Kumar นักเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อมจาก UNEP ให้สัมภาษณ์ถึง “Trade-off Analysis” หรือ การวิเคราะห์การทดแทนกัน ต่อกรณีไวรัสโควิด 19 เอาไว้อย่างน่าสนใจ

Q: Trade-off Analysis คืออะไร?
A: Trade-off Analysis หรือการวิเคราะห์การทดแทนกัน เป็นการศึกษาโดยพิจารณาทั้งผลกระทบเชิงบวกและเชิงลบของการแทรกแซงของมนุษย์ต่อธรรมชาติและสังเกตสถานการณ์เปลี่ยนไปเมื่อมีสิ่งหนึ่งเกิดมากขึ้นและน้อยลง การระบาดของโรคระบาดเช่น COVID-19 จะเผยให้เห็นปรากฏการณ์พื้นฐานที่โลกของเราเผชิญเช่นนี้เสมอ

Q: Trade-off analysis จะสามารถอธิบายปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจาก โควิด 19 ได้อย่างไร?
A: ธรรมดาแล้วทุกวิกฤติจะมีโอกาสให้เราได้เรียนรู้จากมันเสมอ แม้ยังมีการวิพากษ์ถึงสาเหตุที่แน่ชัด แต่โควิด – 19 ก็เป็นไวรัสที่มีสาเหตุมาจากการแทรกแซงของมนุษย์เช่น การบุกรุกที่อยู่อาศัยของสัตว์และการล่าสัตว์ป่าเพื่อบริโภคการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ

การแพร่ของโรคระบาดทำให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจหลายอย่างต้องหยุดชะงักลงสิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงการแลกเปลี่ยนระหว่างสังคมที่ขับเคลื่อนด้วยการบริโภค (และการแทรกแซงกับธรรมชาติ) และความยืดหยุ่นของธรรมชาติและระบบนิเวศ

หากเราพักเรื่องการค้นหาสาเหตุหรือต้นกำเนิดเอาไว้ก่อนแล้วพิจารณาสิ่งที่เกิดขึ้นจะเห็นว่า การเกิดขึ้นของ COVID-19 ได้ตอกย้ำความสัมพันธ์ร่วมกันระหว่างมนุษย์และธรรมชาติว่าตอนนี้เราต้องพยายามทำความเข้าใจขอบเขตที่มนุษย์จะสามารถใช้ทรัพยากรธรรมชาติทั้งเพื่อการบริโภคและการผลิต

เพราะที่ผ่านมาเราจะรับรู้ถึงธรรมชาติของมนุษย์ที่มีความต้องการใช้ทรัพยากรอย่างไม่จำกัด ขณะที่ความาสารถในการรับมือ ป้องกัน ปรับตัว ของธรรมชาตินั้นมีอย่างจำกัด

แต่ในวันนี้เราอาจจำเป็นต้อง “ยอมรับ” ว่ามนุษย์ต้องมีขอบเขต และจำกัดการใช้ทรัพยากรของตนลง

Q: Trade-off analysis จะช่วยบอกอะไรกับเรา และจะคาดการณ์สิ่งที่อาจเกิดขึ้นในทำนองเดียวกันในอนาคตได้อย่างไรบ้าง
A: ความร่วมมืออย่างจริงจังของสหวิชาทั้งวิทยาศาสตร์ – เศรษฐศาสตร์, วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ, สัตววิทยาและนิเวศวิทยา – จะสามารถระบุ ประเมินจำนวนการสูญเสียและผลประโยชน์ข้ามผู้มีส่วนได้เสียในปัจจุบันและอนาคต

โดยการวิเคราะห์การทดแทนมักจะศึกษาและหาคำตอบในประเด็นที่เฉพาะเจาะจงไปที่ :

  • การระบุผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่มีส่วนร่วมในการเลือกและการตัดสินใจผลกระทบที่จะเกิดต่อธรรมชาติและเศรษฐกิจ
  • ประมาณการกำไรและขาดทุนที่อาจเกิดขึ้นสำหรับกลุ่มผู้มีส่วนได้เสียต่างๆ
  • การกำหนดบทบาทของผู้มีส่วนได้เสียภาคเอกชนและสาธารณะ
  • การคาดการณ์อิทธิผลที่มีผลต่อการกำหนดโครงสร้าง และระเบียบโลกที่มีอยู่

การวิจัยในประเด็นเหล่านี้จะช่วยให้นักเศรษฐศาสตร์สามารถระบุประโยชน์ของการลดการบั่นทอน/ทำลายธรรมชาติและต้นทุนทางเศรษฐกิจ ในขณะที่นักวิทยาศาสตร์จะสามารถอธิบายถึงปัจจัยทางชีวภาพและระบบสุขภาพที่มีผลต่อกำไรหรือขาดทุนทางเศรษฐกิจ

การศึกษาผลจากการทดแทนกันของธรรมชาตินั้นมีความจำเป็นเพราะผลกระทบของการทดแทนทางธรรมชาตินั้นทำให้ทุนทางธรรมชาติลดลง และส่งผลต่อการเติบโต ความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งจะส่งผลกระทบอย่างมากโดยเฉพาะในประเทศที่มีผู้มีรายได้น้อย – รายได้ระดับปานกลาง การทดแทนการดังกล่าวจะเผยให้เห็นช่องว่างของระดับความยากจน ความเหลื่อมล้ำชัดเจน และกลายเป็นประเด็นที่ท้าทายมากยิ่งขึ้น

ผู้มีอำนาจตัดสินใจจะต้องประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการแลกเปลี่ยนอย่างรอบคอบ โดยพิจารณาจากผู้ที่จะได้รับหรือสูญเสียและวิธีการและใช้องค์ความรู้ที่มีอยู่ร่วมกัน เพื่อกำหนดขั้นตอนต่อไปในความท้าทายที่เราเผชิญอยู่ในปัจจุบัน

อ้างอิงจาก https://www.unep.org/news-and-stories/story/covid-19-and-nature-trade-paradigm

%d bloggers like this: