ฉลากเขียว คืออะไร

  รศ.ดร.นิรมล สุธรรมกิจ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   ภาครัฐส่งเสริมระบบการติดฉลากสิ่งแวดล้อม หรือ Environment Label บางกรณีเรียกสั้นๆว่า Eco-Label เช่น ฉลากเขียว ฉลากคาร์บอน ฉลากประหยัดพลังงาน ฉลากรับรองไม่ทำลายป่าไม้ ฉลากลดการใช้น้ำ และ เกียรติบัตรใบไม้สีเขียวสำหรับธุรกิจโรงแรม เป็นต้น เพื่อให้สะท้อนว่าสินค้านั้นมีคุณประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่า (สินค้าและบริการประเภทเดียวกันแต่ไม่มีฉลากรับรอง) มาตรฐานฉลากเขียว (Green Label) สำหรับวัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม หรือ Eco-Material หมายถึง วัสดุที่นำมาผลิตเป็นส่วนประกอบต่าง ๆ โดยมุ่งเน้นที่การป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งวัสดุเหล่านี้สามารภนำกลับมาใช้ใหม่ได้ หรือ มีการย่อยสลายง่าย ซึ่งมีส่วนช่วยลดการใช้พลังงานในการกำจัดหลังการใช้งานแล้ว มาตรฐานฉลากเขียว (Green Label) สำหรับสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Eco Product) หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่มุ่งเน้นการประหยัดพลังงาน และรักษาสิ่งแวดล้อม โดยในระหว่างการผลิตจะมีการใช้พลังงานและน้ำอย่างประหยัด รวมถึงลดของเสียและมลพิษในช่วงระหว่างการใช้งาน นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมยังถูกออกแบบมาเพื่อให้สามารถนำวัตถุดิบและส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์นำกลับมาใช้ใหม่ (recycle) หรือคืนสภาพได้ (recovery) อีกด้วย มาตรฐานบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมContinue reading “ฉลากเขียว คืออะไร”

แบบจำลองกับการบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ตอนที่ 2)

  ดร.ณัฐพงษ์ พัฒนพงษ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จากบทความเดิมที่ได้แนะนำถึงที่มาของการพัฒนาแบบจำลองซึ่งใช้ในการวิเคราะห์ผลกระทบทางเศรษฐกิจจากนโยบายที่เกี่ยวข้องกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ในบทความนี้จะนำเสนอประเด็นที่ต่อเนื่อง โดยลำดับตามทิศทางการพัฒนาแบบจำลองในช่วงระยะเวลาประมาณ 25 ปีที่ผ่านมา การพัฒนาแบบจำลองในระยะแรกเน้นที่การเชื่อมต่อระหว่างผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกับภาคส่วนต่าง ๆ ในระบบเศรษฐกิจ  ซึ่งนอกจากการแสดงถึงรายละเอียดของปริมาณการปล่อยก๊าซฯ กับกิจกรรมทางเศรษฐกิจแล้ว แบบจำลองในระยะต่อมาได้เน้นไปที่การพัฒนาคุณสมบัติเชิงพลวัต(dynamic) ของระบบเศรษฐกิจ ซึ่งแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงของระบบเศรษฐกิจข้ามช่วงระยะเวลาที่มากกว่า 1 ปี  โดยเหตุผลสำคัญในการพัฒนาให้แบบจำลองมีลักษณะเชิงพลวัตเนื่องจากก๊าซเรือนกระจก ที่ปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศนั้นใช้เวลายาวนานในการสลายตัว และส่งผลทำให้ผลกระทบที่เกิดขึ้นกับภูมิอากาศของโลกมีช่วงเวลานาน   ซึ่งการพัฒนาแบบจำลองให้รวมคุณลักษณะดังกล่าวจะช่วยให้สามารถศึกษาถึงผลบวกและผลลบที่เกิดขึ้นข้ามช่วงเวลาจากเลือกที่จะเพิ่มหรือลดการปล่อยก๊าซ ณ ช่วงเวลาต่างกัน(inter-temporal decision)   โดยจากลักษณะของคุณสมบัติดังกล่าว ทำให้เกิดประเด็นสำคัญของค่าสัมประสิทธิ์หลักที่ใช้ในแบบจำลอง นั่นคือ อัตราของมูลค่าที่ลดลงในอนาคต (หรือ discount rate) ซึ่งแสดงถึงการเปรียบเทียบมูลค่า ณ ปัจจุบันกับอนาคตข้างหน้า (ในการวิเคราะห์ทางการเงินจะใช้ค่าดังกล่าวเป็นหลักสำคัญในการพิจารณาความคุ้มค่า โดยมูลค่าในอนาคตจะต้องปรับให้อยู่ในรูปของมูลค่าปัจจุบันโดยใช้ discount  rate)  โดยการเลือกใช้อัตราของมูลค่าที่ลดลงในอนาคต (discount rate) ที่แตกต่างกันก็จะส่งผลต่อข้อสรุปของการวิเคราะห์ที่ต่างกัน  โดยแบบจำลอง DICE  ที่พัฒนาโดยศาสตราจารย์ William Nordhaus เป็นตัวอย่างของการพัฒนาช่วงแรกของแบบจำลองเชิงพลวัตสำหรับการวิเคราะห์ผลกระทบของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และได้กำหนดให้อัตราของมูลค่าที่ลดลงในอนาคต(discount rate) เป็นค่าสัมประสิทธิ์ที่สำคัญในแบบจำลองเช่นกัน นอกจากค่า  Continue reading “แบบจำลองกับการบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ตอนที่ 2)”

ถอดความหมาย “ความตกลงปารีส (Paris Agreement)”

  ผศ.ดร.ชโลทร แก่นสันติสุขมงคล คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   สำหรับผู้ที่ไม่ได้ติดตามประเด็นด้านเศรษฐกิจสีเขียว สิ่งแวดล้อม หรือ ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างใกล้ชิด คำว่า “ความตกลงปารีส” หรือ “Paris Agreement” อาจเป็นคำที่ไม่มีความหมายใดๆ โดยบางคนอาจคาดเดาได้ว่ามันน่าจะเป็นข้อตกลงนานาชาติอะไรสักอย่าง ในประเด็นอะไรบางอย่างที่ก็เดาไม่ถูก แต่ก็คงจะเป็นอะไรที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของเรามากนัก จึงแทบไม่เคยได้ยินใครพูดถึงกัน ซึ่งความคิดเห็นดังกล่าวในแง่หนึ่งก็มีส่วนที่เป็นความจริง แต่ก็เป็นความจริงเพียงแค่เฉพาะในช่วงเวลาอันสั้นเท่านั้น เนื่องด้วยในอนาคตอันไม่ไกลนักจากปัจจุบัน (ราวประมาณ 5-15 ปี จากวันนี้) “ความตกลงปารีส” จะค่อยๆ กลายสภาพมาเป็นข้อตกลงนานาชาติสำคัญ ที่จะเป็นกุญแจผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงซึ่งจะก่อให้เกิดผลกระทบอย่างมหาศาลต่อโครงสร้างของระบบเศรษฐกิจของโลก (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของภาคการผลิตและการใช้พลังงาน) วิถีการใช้ชีวิตของประชากรโลก และรวมไปถึง ผลกระทบต่อระบบนิเวศต่าง ๆ ของโลก ที่มา: http://namanews.org/   ความตกลงปารีสคืออะไร? ความตกลงปารีส คือ ข้อตกลงนานาชาติด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศฉบับใหม่ ซึ่งเป็นผลมาจากการประชุมสมัชชาภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (United Nations Framework Convention on Climate Change: UNFCCC) ครั้งที่ 21Continue reading “ถอดความหมาย “ความตกลงปารีส (Paris Agreement)””

จุลสารจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ฉบับที่ 3 | ปีที่ 1 | กรกฎาคม พ.ศ. 2559

เรื่องน่าสนใจในฉบับที่ 3 ความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจสีเขียวและการพัฒนาที่ยั่งยืน โดย อ. ชล บุนนาค ถอดความหมาย “ความตกลงปารีส (Paris Agreement)” โดย ผศ.ดร. ชโลทร แก่นสันติสุขมงคล แบบจำลองกับการบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ตอนที่ 2) โดย อ.ดร.ณัฐพงษ์ พัฒนพงษ์ ฉลากเขียวคืออะไร โดย รศ.ดร.นิรมล สุธรรมกิจ การประเมินวัฏจักรชีวิต (Life Cycle Assessment: LCA) ตอนที่ 1 โดย อ.ดร. มณเฑียร สติมานนท์ เจจู: เกาะฟ้าใสไร้คาร์บอน โดย คุณฐิติภัทร ดอกไม้เทศ 10 เทรนด์ธุรกิจสีเขียว ปี 2016 โดย คุณคมศักดิ์ สว่างไสว   บทบรรณาธิการ สวัสดีท่านผู้อ่านทุกท่าน สำหรับจุลสารจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียวฉบับนี้ นับได้ว่าเป็นฉบับที่ 3 แล้วContinue reading “จุลสารจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ฉบับที่ 3 | ปีที่ 1 | กรกฎาคม พ.ศ. 2559”

ความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจสีเขียวและการพัฒนาที่ยั่งยืน

  อ.ชล บุนนาค คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   ความสับสนระหว่าง เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) กับการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) เริ่มขึ้นเมื่อคำว่า เศรษฐกิจสีเขียว ได้ถูกประดิษฐ์ขึ้นในหนังสือชื่อ “Blueprint for a Green Economy” (Pearce และคณะ 1989) เพราะในบริบทนั้น เศรษฐกิจสีเขียวคือสิ่งเดียวกันกับการพัฒนาที่ยั่งยืน อย่างไรก็ดี ในช่วงเกือบ 30 ปีที่ผ่านมาการพัฒนาอย่างต่อเนื่องของทั้งสองแนวคิดทำให้ความแตกต่างระหว่างสองแนวคิดนี้เริ่มปรากฏชัดเจนขึ้น การทำความเข้าใจความแตกต่างและความสัมพันธ์ของ 2 แนวคิดนี้จึงมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น ทั้งในแง่ของการวิจัยและการกำหนดนโยบาย การพัฒนาที่ยั่งยืนและเศรษฐกิจสีเขียว คือสิ่งเดียวกันหรือไม่? Newton และ Cantarello (2014) เสนอว่า การพัฒนาที่ยั่งยืนและเศรษฐกิจสีเขียวไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แต่มีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด โดยการพัฒนาที่ยั่งยืนเป็น “เป้าหมาย” (Goal) ส่วนเศรษฐกิจสีเขียวเป็นองค์ประกอบหนึ่งของ “หนทาง” (Means) ในการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน แนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) เป็นนิยามที่ถูกกล่าวถึงบ่อยครั้งทั้งในวงการเจรจาระหว่างประเทศและวงวิชาการตลอดช่วง 30Continue reading “ความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจสีเขียวและการพัฒนาที่ยั่งยืน”