สังคมคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Society) ตอน ถ่านหิน คุ้มค่าจริงหรือ?

รศ.ดร.ชยันต์ ตันติวัสดาการ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประเทศพัฒนาแล้วทั่วโลกทยอยยกเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหิน แต่ไทยกลับพยายามเพิ่ม แคนาดา สหรัฐอเมริกา เยอรมันนีต่างพากันทยอยยอเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหินกันแล้วทั้งสิ้น แต่รัฐวิสาหกิจของไทยกลับพยายามรณรงค์การตั้งโรงงานไฟฟ้าถ่านหินอย่างหนัก ท่ามกลางเสียงคัดค้านของชุมชนและภาคประชาสังคม โดยอ้างว่าเป็นแหล่งพลังงานที่ถูกที่สุด รัฐออนทาริโอ ประเทศแคนาดาได้ทยอยยกเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหินมาตั้งแต่ปี 2007 และได้ยุติโดยสิ้นเชิงแล้วในปี 2557 ที่ผ่านมา ส่งผลให้มีการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) ลงถึง 34 Mt หรือ 17% ซึ่ง Ontario Power Authority เห็นว่าเป็นโครงการที่มีการลด GHG ที่มากที่สุดของทวีปอเมริกาเหนือ ในขณะที่ Alliant Energy ผู้ผลิตพลังงานหลักในรัฐไอโอวา สหรัฐอเมริกา ก็ได้ประกาศทยอยยกเลิก 6 โรงงานไฟฟ้าถ่านหินของตน ทำให้ยอดการปิดโรงงานถ่านหินในสหรัฐอเมริกา ณ กรกฎาคม 2558 เพิ่มเป็น 200 โรง ส่วนเยอรมันประกาศเป้าหมายการทยอยปิดโรงงานพลังงานถ่านหินร้อยละ13 ภายในปี 2564 และปัจจุบันสหราชอาณาจักรลดการพึ่งพิงถ่านหินลงเหลือเพียง 30% รวมทั้งกำลังพิจารณาว่าจะปิดโรงงานทั้งหมดภายในปี 2023 หรือไม่Continue reading “สังคมคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Society) ตอน ถ่านหิน คุ้มค่าจริงหรือ?”

ขยะกำลังจะล้นโลก (ตอนที่ 1)

อ.ดร.อนิณ อรุณเรืองสวัสดิ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   ที่มา: Flickr  รหัสผู้ใช้ Jritch77   ปัญหาขยะกำลังเป็นปัญหาสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าปัญหาโลกร้อนที่ทุกประเทศกำลังเผชิญและต้องทุ่มเททรัยพากรในการจัดการปัญหาดังกล่าว นอกจากกลิ่นเหม็นรบกวนและเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคแล้ว ปัญหาขยะยังก่อให้เกิดปัญหามลพิษด้านอื่นๆ ตามมา ไม่ว่าจะเป็นปัญหามลพิษทางน้ำจากน้ำเสียที่รั่วไหลจากแหล่งเทกองขยะ หรือ ขยะที่ถูกฝังกลบอยู่ใต้ดิน ทำให้คุณภาแหล่งน้ำผิวดิน และ ใต้ดินแย่ลง  นอกจากนี้หากเกิดเพลิงไหม้กองขยะดังเช่นกรณีไฟไหม้กองขยะที่สมุทรปราการก็ทำให้เกิดมลพิษทางอากาศตามมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีขยะที่มีสารพิษปะปนอยู่ เนื่องจากไม่มีการคัดแยกขยะอย่างเหมาะสม ปัญหาขยะนับวันจะทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้นเนื่องจากสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป การขยายตัวของประชากรและการอยู่อาศัยในเขตเมืองซึ่งเป็นรูปแบบการดำเนินชีวิตที่ก่อให้เกิดปริมาณขยะมากกว่าการอาศัยอยู่ในชนบท การขยายตัวทางเศรษฐกิจและการแข่งขันในอุตสาหกรรม ทำให้ผู้ผลิตพยายามพัฒนาสินค้ารูปแบบใหม่ๆ ตัวอย่างเช่นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ หรือ โทรศัพท์มือถือ ที่ออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่องเพื่อรองรับพฤติกรรมของผู้บริโภคที่มีความเป็นวัตถุนิยมมากขึ้น ส่งผลให้ปริมาณขยะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในอัตราที่เพิ่มขึ้น ธนาคารโลก(2012)[1] รายงานว่าเมื่อปี 1990 โลกของเรา มีประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตเมือง ประมาณ 220 ล้าน คน หรือคิดเป็น 13% ของประชากรโลก  และก่อให้เกิดขยะประมาณ 300,000 ตันต่อวัน  แต่เพียงสิบปีผ่านไป ประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตเมืองมีจำนวนเพิ่มขึ้นเป็น 2.9 พันล้านคน  หรือคิดเป็น  49% ของประชากรโลกContinue reading “ขยะกำลังจะล้นโลก (ตอนที่ 1)”

สินค้าสีเขียว (Green Product) คืออะไร

นิรมล สุธรรมกิจ รองศาสตราจารย์ ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   คำว่า Green Product หรือสินค้าเขียว เช่น พลังงานเขียว (Green Energy) พลาสติกเขียว (Green Plastic) กระเป๋าเขียว (Green Bag) อาคารเขียว (Green Building) สถานีโทรทัศน์เขียว (Green TV Station) เป็นต้น มิได้หมายถึงสินค้าหรือผลิตภัณฑ์เหล่านี้มี “สีเขียว” (green color) หากแต่เป็นสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ที่มีนัยไปในทาง “รักษ์โลก” หรือ ลดการใช้ทรัพยากรและพลังงาน กล่าวอีกนัยหนึ่ง คำว่า “Green” หรือ “เขียว” นั้น หมายถึง การอนุรักษ์ทรัพยากรและการลดการปล่อยมลพิษของสินค้านั้นๆ อีกทั้งยังอาจรวมถึงการส่งเสริมการอนุรักษ์ป่าไม้และทะเลด้วย สินค้าสีเขียว มีด้วยกันหลายรูปแบบ ในที่นี้จะขอนำเสนอ กลุ่มผลิภัณฑ์และบริการที่เรียกว่า “สินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม” เช่น ถุงผ้าเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (เมื่อเทียบกับ ถุงพลาสติก) ผลิตภัณฑทางการเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมContinue reading “สินค้าสีเขียว (Green Product) คืออะไร”

เวทีเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ครั้งที่ 1 “Research Gap on Thailand Green Economy”

  ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว จัดเวทีเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว หัวข้อ “Research Gap on Thailand Green Economy” ในวันที่ 1 ธันวาคม 2558 ณ ห้องประชุมชั้น 5 คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยได้รับเกียรติจากวิทยากรทั้งภาครัฐและเอกชน ได้แก่ คุณลดาวัลย์ คำภา รองเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (เอกสารประกอบ) 01 Research Gap on Thailand Green Economy NESDB คุณอินทิรา เอื้อมลฉัตร ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) (เอกสารประกอบ) 02 เสวนา Green Economy _ONEP ดร.อาทิตย์ พัฒนพงศ์ชัย สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมสีเขียว กระทรวงอุตสาหกรรม (เอกสารประกอบ) 03 Green Industry_สำนักปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม คุณบุญธรรม อร่ามศิริวัฒน์ เลขาธิการสมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย (เอกสารประกอบ) 04 เสวนาหัวข้อResearch GapContinue reading “เวทีเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ครั้งที่ 1 “Research Gap on Thailand Green Economy””

การประชุมเครือข่ายนักวิจัยรุ่นใหม่ในคณะเศรษฐศาสตร์

ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว ได้จัดการประชุมเครือข่ายนักวิจัยรุ่นใหม่ในคณะเศรษฐศาสตร์ เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2558 ณ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต โดยมีอาจารย์และบุคลากรในคณะเศรษฐศาสตร์ที่มีความสนใจที่จะพัฒนาโจทย์วิจัยที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจสีเขียว จำนวน 12 คน โดยหัวข้อที่อาจารย์และบุคลากรให้ความสนใจและมีโอกาสที่จะพัฒนาเป็นโครงการวิจัย ได้แก่ Green procurement Environment justice Green business : goods and services Green energy Green building Low carbon transportation Urban planning Biodiversity ซึ่งทางศูนย์จะได้ทำการสนับสนุนให้คณาจารย์เหล่านี้ทำการจัดทำร่างข้อเสนอวิจัยเพื่อเสนอต่อทาง สกว. ต่อไป